|
Önemli
Açıklamadır:
Mayıs 2009'da Artshop
Yayınları'ndan çıkan "Hayat Susunca Konuştu Ölüm"
adlı broşür ÖZGE DİRİK'İN VASİYETİ DEĞİLDİR.
Didem Görkay Zengin’in "kopyala-yapıştır" yöntemiyle
derlediği bu broşürdeki “ÖLÜMCÜL” hataları belirledik, tek tek
listeledik. Çalışmayı Vedat Kamer gerçekleştirdi.
Aşağıdadır:
“HAYAT SUSUNCA
KONUŞTU ÖLÜM”ÜN ELEŞTİRİSİ
1. Kitaptaki
şiirlerin 24 tanesi ilk defa Kuzey Yıldızı’nda yayımlanmıştır. Kuzey
Yıldızı’nın 11. sayısında yayımlanan “özge dir/ik’in bütün
şiirlerine başlangıç denemesi”nden 18 şiir alınmıştır. Buradaki
şiirler Kuzey Yıldızı Yazarları grubundan derlenmiş, pek azı başka
dergilerde yayımlanmıştır. Toplamda da kitaptaki şiirlerin 27 tanesi Kuzey
Yıldızı Edebiyat Dergisi’nde yayımlanmıştır. (Bkz: http://spreadsheets.google.com/pub?key=rsh6l0olvLk7eggeFcErFOA) 2. Kitaptaki Vasiyet, Fakir Uyak, Abaküs, Anestezi,
Papatya isimli şiirlerin başlıklarındaki harflerin birer boşluk ile
yazıldığı görülmektedir. Bu başlık yazma tarzı öteden beridir Zafer
Yalçınpınar’ın yazma tarzıdır ki, bu şiirlerin http://zaferyal.kuzeyyildizi.com/ozge1.html adresinden kopyala-yapıştır yöntemi ile alındığını
göstermektedir. Kuzey Yıldızı’nda yayımlanmamış ve bu adreste bulunan 4
şiir kitapta yer almıştır. 3. Kitaptaki 32 şiirden 31'i Kuzey
Yıldızı sitelerinden alınmıştır. Hal böyle iken bu çalışmada Kuzey Yıldızı
Edebiyat Dergisi’ne danışılmamış olması kastidir, art
niyetlidir. 4. Kuzey Yıldızı 11'deki “özge dir/ik’in bütün
şiirlerine başlangıç denemesi”nde kaynak göstermeye ne kadar önem vermiş
olduğumuz hatırlanacaktır. Bu tarzda çalışmaların kaynak gösterilerek
yapılması gerektiği kanaatindeyiz. Buna dair hiçbir özenin olmadığı, Üç
Soru şiiri de dahil olmak üzere, tüm şiirlerin, güvenilirliği konusunu her
zaman tartıştığımız İnternet vasıtasıyla derlendiği anlaşılmıştır.
Dolayısı ile de editörlük çalışmasının yöntemsel açıdan büyük kusurlar
içerdiği aşikârdır. 5. Kitapta yayımlanan şiirlerin sadece 10
tanesi 18.03.2003 tarihli vasiyet notunda yer almıştır. Dolayısı ile de
kitabın yayımlanmasının ana dayanağı olarak gösterilen bu nottaki 20 şiire
ulaşılamadığı anlaşılmıştır. Böyle bir kitabın oluşturulmasında 18.03.2003
tarihli notun temel teşkil edilmesinin ne kadar yanlış olduğunu bu
seçkinin kendisi ispatlamıştır. 6. Kitapta, şiirlerin tarihlerinin
yayımlanması konusunda da bir ilke yoktur. Kim-lik şiirinde tarihin
olmasının ve diğerlerinde olmamasının açıklaması merak konusundur. Aynı
sorunsal şiirdeki farklı imzalar için geçerlidir. 7. Beyin
Timur’ları şiirinde “rakı gibi bir afyonun var beyin timur’larıma.”
dizesinden sonra yeni bir kıta başlamaktadır, oysa iki kıta
birleştirilmiştir. Doğrusu için bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/beyin.timurlari 8. Aynı durum “Ruh Söküğü” şiiri için de geçelidir,
“ruhlar düşünmezler” dizesi ayrı bir kıtadır. Doğrusu için bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/ruh.sokugu 9. Kıtalar konusundaki özensizlik “Çirkin Ördek
Derisi(nden Eldiven İmal Eden Bahaneler)” için de geçelidir. “durdu
siyahta” dizesinden sonra yeni bir kıta başlamaktadır. Bununla birlikte
aynı dizenin sonunda nokta işareti varken, kitapta eksiktir. Doğrusu için
bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/cirkin.ordek.derisinden.eldiven.imal.eden.bahaneler 10. “Makas” isimli şiirde de aynı özensizlik mevcuttur.
“ya da yokluğu” dizesinden sonraki “bak” dizesi ayrı bir kıta
başlangıcıdır. (Bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/makas) 11. Aynı hata ard arda devam etmekte; “Kalabalık”
isimli şiirde de “kanınca bana.” dizesinden sonraki “kalktım” dizesi yeni
bir kıta başlangıcıdır. Sondan dördüncü dize olan “ve” son kıtaya dahil
değildir. (Bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/ozge.dirikin.butun.siirlerine.baslangic.denemesi) 12. Çorak isimli şiirdeki kıtaların hiçbiri
gösterilmemiştir. Bu şiir, asıl kaynaklara ulaşılmadığının ibaresidir.
Oysa unutulmuştur: şiirdeki boşluk da şiire dahildir. (Bkz: http://zaferyal.kuzeyyildizi.com/ozge1.html) 13. Aynı kıta sorunu “Sahne” şiirinde de mevcuttur.
“Hayatını cehaletin tanrılarına sıvazlarcasına,” dizesi ayrı bir kıta
başlangıcıdır. (Bkz: http://zaferyal.kuzeyyildizi.com/ozge1.html) 14. “pis-duvar” şiirinin -aslında- satır başı mevcut
değildir. (Bkz: http://www.kuzeyyildizi.com.tr/dergi/11/pis-duvar) 15. “Fakir Uyak” şiirinde de dizeler
gösterilmemiştir. Şiir Zafer Yalçınpınar’ın http://zaferyal.kuzeyyildizi.com/ozge1.html adresindeki sayfadan alınmıştır. HTML dilini bilenler bilir,
eğer paragrafları “< p >” komutu ile gösterirseniz, bunu Word’e
aktardığınızda paragrafları koruyamazsınız, bu yüzdendir ki şiirlerde
mutlak suretle “ < br / >” kullanmak gerekir kıtaların arasında.
Asıl kaynağa bakılmadığı için ve kopya-yapıştır’dan öte editöryel bir
çalışma yapılmadığı için kıtalar bu şiirde yok edilmiştir. Doğrusu için
bkz: http://www.kuzeyyildizi.com.tr/dergi/11/fakir.uyak 16. Yukarıda bahsettiğim teknik durumdan kaynaklı olarak
“kıtaların yok edilmesi” ve “özensiz editörlük” çalışması “Abaküs” şiiri
için de geçerlidir. Ağır Ol Bay Düzyazı’nın 7. sayısında yayımlanan şiirin
doğrusunda “Gümüş ve geniş yollar ıssızlığında”, “Hangi geçmiş için
kestiysen parmaklarını”, “Bugün kazıyor yollarıma” dizeleri kıta
başlangıcıdır. 17. “Anestezi” şiirindeki “çocukluğunu camii
avlusuna bırakacaksın bir akşam” dizesini Özge “çocukluğunu avlusuna
bırakacaksın bir camiinin” şeklinde değiştirmiştir. 18. “Masal”
isimli şiirin asıl ismi “masal-1”dir. Bu şiirde de kıtalar
gösterilmemiştir: “kurşunların taahhütlü gönderildiği günlerde”,
“göğüslerinde hapşurunca ben”, “iki bacağımın arasından, tersten bakıp”,
“iki bacağımın arasından, tersten bakıp”, “kapının dibinde” dizeleri kıta
başıdır. Doğrusu için bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/masal-1 19. “Ba-Ba” isimli şiirin başlığı yanlış yazılmıştır,
doğrusu “ba ba”dır. Bu şiirde de kıta gösteriminde hata vardır: “böyle
utanmamıştım” dizesi ayrı bir kıta başlangıcıdır. Doğrusu için bkz:
http://www.kuzeyyildizi.com.tr/dergi/11/ba.ba 20. “Masalınız Var” şiirinde de kıtalar yok edilmiştir:
“imana, kitaba dokunulmadan”, “ben trenlerin makaslandığı yerlerde”, “çok
açtım”, “tekrar acıkan tekrar ağladı dünyaya”, “el ele verip, adamakıllı
tutuşursak” dizeleri de kıta başlangıcıdır. Buradaki kıtaların yok
olmasının sebebi web sayfasında satır boşluklarının “< p >” ile
gösterilmesidir, dolayısı ile de siteden kopya-yapıştır yapan editör,
Word’te kıtaları düzeltmemiştir ve kitapta da şiirdeki kıta boşlukları
çıkmamıştır. Doğrusu için bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/masaliniz.var 21. Özge’nin “Akasyalar Kaçarken” isimli bir şiiri yoktur.
İsimsiz bir şiirinin ilk dizesidir bu. Burada şiirin başlığını gösterecek
şekilde ayrıca bir “Akasyalar kaçarken” dizesi vardır ve şiirde de
başlığı gösterecek bir ibare olmadığı için, bu şiir “Masalınız Var”
şiirinin devamı gibi görünmektedir. Bu şiirde de yukardaki teknik nedenden
ötürü kıtalar yok edilmiştir. “bir bir gece masalları okuyorsunuz”, “göz
ucunuzdaki aşırı tahriş olmuş çocukluğunuzun”, “her rüzgârı gitmeye
yoruyor”, “güneşin denize muhtaç renklerinin”, “kurdelelerden görünmüyor
“, “yalnız bir göç yolu üzerinde”, “alfabenin sıfırını soruyorsunuz
edebiyat hanında.” dizeleri kıta başlangıcıdır. Doğrusu için bkz:
http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/isimsiz 22. “Satır-a Temenniler” isimli şiirde de kıtalar,
öncesinde açıklanan teknik sebepten ötürü yok edilmiştir, editörün
“şiirin aslını korumak” hususundaki özensizliği gittikçe
pekişmektedir. “yaşamak, ol’madığından emer sütünü”, “tırnak içine alıp,
hatırlattığınız” dizeleri kıta başlangıcı olup, şiirin doğrusu http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/satir-a.temenniler adresinde mevcuttur. 23. “Kim-lik” şiirinde şiirin
bölümlerinin başlıklarının ayrı gösterilmemiş olması büyük talihsizliktir.
Bundan ötürü şiirdeki “kim” vurgusu silikleştirilmiştir. Bununla birlikte
yine kıtaların katledilmesi bu şiirde ağır bir şekilde görünmektedir.
Gösterilmeyen kıtaların sayıları çok fazla olduğu için şiirin doğru
yazılmış halinin bağlantısını vermekle yetineceğiz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/9/kim-lik-ozge.dirik 24. “Ruj Ruhu” şiirinde kopyala-yapıştır zihniyetinin ve
kaynaklara ulaşmadan iş yapmanın en önemli örneklerinden biridir. “Ruj
Ruhu” şiirinin dize bölümlendirmesi konusunda elimizde güvenilir bir
kaynak yoktur. E-postalar uzun satırları otomatik böldüğü için Özge’nin
tam aklındaki bölümlendirmeyi gösterbilmek mümkün değildir. Varlık
dergisinde yayımlanan “Ruj Ruhu” şiirindeki bölümlendirmenin
e-postalardaki otomatik satır bölmeden ötürü doğru olmadığına düşünerek,
Özge’nin şiiri ilk paylaştığı yer olan Kuzey Yıldızı Yazarları grubundaki
e-postasını temele alarak, satır bölümlendirmesini yaptık. Kitaptaki
halinde “Eli elime değmedi yüz gündür, ama her gece seviştik onunla.
Bilemezsin,” dizesinden anlaşıldığı üzere şiir için kaynak olarak
Varlık değil, Kuzey Yıldızı kullanılmıştır. Bununla birlikte “satır
başları” ile “hece bölme tirelerinin” neden kullanıldığı tarafımızca
anlamlandırılamamıştır. (Bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/ruj.ruhu) 25. “İkincil Ruhla Pis-Duvar Buluşmaları” Özge’nin
“özge dir” ismi ile imzaladığı bir şiirdir ve ilk defa Kuzey Yıldızı’nın
13. sayısında Kuzey Yıldızı Arşivi’nden yayımlanmıştır. Bu şiirde de
kıtaların özensiz bir şekilde katledilmesi söz konusunudur. Editörün bu
konuda azami hiçbir özen göstermediği aşikârdır. “zamanın mücadelesi
armağan etmişti bizi, birbirimize”, “dahası an, tıbben ölüydü”, “senin
dünyanda vapur kalkınca”, “tırabzanlardan aşağıya”, “sağır ve dilsizler
ülkesinde”, “şimdi biz”, “oysa” dizeleri kıta başlangıcıdır. Bundan ziyade
şiir imzaları, şiir tarihleri ve şiirin yazıldıkları yerler husunda
herhangi bir ilkenin bulunmuyor olması, şiirin yazıldığı yeri gösteren
“ist(a)kozyatağı”nı şiirin bir dizesi yapmıştır. “ist(a)kozyatağı” şiirin
bir dizesi değildir. Doğrusu için bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/13/ikincil.ruhla.pis-duvar.bulusmalari-ozge.dir 26. Sonraki şiirin ismi “***”dır. Fakat şiirin başlığı
gösterilmemiş, “Akasyalar Kaçarken” şiirinde olduğu gibi, şiir önceki
şiirin devamı gibi görünmektedir. Bu şiirde de editörün alışkanlık haline
getirdiği kıta katlediciliği sürmektedir. “babamın
eskilerine yetişmek üzere”, “bayramın ilk günü kavurmasını yiyip”,
“panzehiri daha zehirli gelen gençliğim”, “anneler sokaklar kadar özgür
olsaydı”, “şimdi ekşiyor kışlasında donduğum inadım” dizeleri kıta
başlangıcıdır. Doğrusu için bkz: http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/6/ozge.dirik 27. “Seher Eskidi” isimli şiirin doğru başlığı “seher
eski.”dir. Kitap boyunca devam eden kıta katliamından kitabın son şiiri de
nasibini almıştır. ““yok farkı” derdi”, “üzerinize düşeni düşünmekten”,
“diken toplayan bir güldünüz”, “yuvaya yapan dişi kuşun”, “siz ki;”
dizeleri kıta başlangıcıdır. Şiirin doğrusu için http://www.kuzeyyildizi.com/dergi/11/seher.eskidi adresine bakılabilir. 28. “Özge Dirik’e Mektup”
başlığı ile kitabın başlangıcında yer alan yazı, Özge Dirik’in poetikasını
ve şiirini anlatmak bakımından hiçbir malumat taşımamakta, bundan ziyade
Özge Dirik şiirinin doğasını hissettirememektedir. Hatta buradaki yazıda
“Özge” ismi yerine herhangi bir başka isim koyduğunuzda hiçbir
değişiklik olmayacaktır. Yazarının halet-i ruhiyesini yansıtmaktan öteye
gidemeyen bu yazıdan, Özge Dirik’in poetikasını yansıtmanın kıyısına bile
yaklaşamayan “Hayat Susunca Konuştu Ölüm” isiminin dayanakları
anlaşılmaktadır. Bu kadar kopyala-yapıştır yapılan Kuzey
Yıldızı sitesinin http://www.kuzeyyildizi.com/ozge.dirik.kitabi adresindeki sayfasının neden görmezden gelindiği
anlaşılmamıştır.
Kitabın oluşturulması sürecinin
Özge’nin poetikasının temele alınmadan sürdürüldüğü, bununla birlikte
kitaptaki şiirler için asıl kaynaklara ulaşılmadığı ve şiirlerin
dizgisinde de, büyük bir özensizlik sonucu, tekrar eden hatalar yapıldığı
gösterilmiştir. Bu hatalardan ötürü kitap bir başvuru kaynağı olma ve
kaynak gösterilme niteliğini kaybetmektedir. Bu tarzdaki çalışmaların
doğru kaynaklar üzerinden, ehil kişilerce yapılması gerektiği açıkça
anlaşılmaktadır. Özge Dirik’in şiirlerinin ancak yarısının yer aldığı
“Hayat Susunca Konuştu Ölüm” isimli kitap, özensiz bir seçkiden öteye
gidememektedir. Hal böyle iken, bu özensiz seçki, bütünlüklü ve titiz bir
editörlük sonucunda inşâ edilmiş bir kitaba olan ihtiyacı açıkça
göstermektedir.
Kuzey Yıldızı Edebiyat Dergisi
yayımcıları olarak Kasım 2007'de başladığımız Özge Dirik’in bütün
şiirlerinin yer aldığı bir kitabı 2009'un Eylül ayına varmadan yayımlamak
niyetindeyiz.
Vedat Kamer Kuzey Yıldızı Edebiyat
Dergisi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü
www.kuzeyyildizi.com
|